« سياستمداران ايراني با وجود تمام تفاوتها، منتسب به اردوگاه پوپوليسم هستند.» شايد در مقام مقايسه بتوان گروه يا افرادي را به اين مفهوم نزديكتر دانست و دستهاي ديگر را دور. اما در اصل موضوع، تفاوت چنداني بين ارباب سياست ايراني وجود ندارد. سياست در ايران، در زمين آلوده به نفت جريان مييابد و سياستپيشگان به مدد نفت اين توانايي را پيدا ميكنند كه با خرج كردن از سرمايه نفت براي خود محبوبيت كسب كنند. كدامين سياستمدار يا حتي فرد انساني در پي محبوبيت نيست؟ روشن است كه ميل به محبوب واقع شدن ودر پي آن كسب و حفظ قدرت هدف نخستين هر سياستمداري است. اما در نبود عاملي چون نفت، سياستمداران مجبورند كه واقعيت ملموس و عيني را به رسميت بشناسند و با تكيه بر دادههاي واقعي به تمشيت امور بپردازند. سياستمدار نفتي هزينه محبوبيت خود را از سرمايه نفت ميپردازد و حل واقعي مشكلات را در به آينده احاله ميدهد؛ به روزي كه چرخ گردون، رقيب را در مسند قدرت نشانده است. اگر بخت با حاكم جديد نيز يار باشد او نيز اين روند را ادامه خواهد داد. اينگونه است كه سياستمدار ايراني بيش از هركس ديگر فاقد انضباط است و عليرغم ادعاهاي اخلاقي، قدرت برايش هدف است و نه ابزار، سياستمدار ايراني به دليل ويژگيهاي زمين بازيش نسبتي با دولتمردي ندارد و تنها به فكر "حال" است. سياستمدار ايراني اگر هم به زبان نياورد، اما زبان حالش اينست كه «اين نيز بگذرد» يا «چو فردا شود فكر فردا كنيم.» سياستمدار ايراني، ناگزير به خوشايند و بدايند آني شهروندان مينگرد و چندان در پي پاسخگويي به نيازهاي مزمن مردم نيست. سياستمدار ايراني ميداند كه اگر كم يا زياد از رويكردهاي پووليستي بهره نجويد، فقط و فقط بازي را باخته است و بيآنكه پيشرفت مهمي حاصل شود، رقيب پيروز ميدان خواهد بود. سياستمدار ايراني صرفاً زماني قدم در وادي دولتمردي خواهد گذاشت كه شرايط واقعي مجبورش كند. به عنوان مثال چارهانديشي براي معضل بنزين را نيز نه انتخاب عاقلانه و دورانديشانه بازيگران سياست كه جبر زمانه بايد انگاشت. از همين رو، ساليان سال و در دولتهاي هاشمي يا خاتمي تلاش جدي براي اين مسأله به آيندهها احاله ميشد؛ كه ظاهراً «چوب ادب بودجه»، اين آيندههاي نامعلوم را در شرايط امروز تعين بخشيده است. پوپوليسم البته سخت جانتر از تصورات ماست. اگر روزي اكثريت مجلس هفتم طرح تثبيت قيمتها را به تصويب رساند، امروز اقليت اين مجلس، طرح سه فوريتي لغو سهميهبندي را ارائه ميكند. ديروز اكثريت اصولگرا با اتخاذ رويكرد پوپوليستي،بنزين رايگان را به «تودههاي مردم» هديه داد و اينبار اقليت اصلاحطلب در پي نسخ تدبير ضد پوپوليستي بود؛ تا بار ديگر اين واقعيت ثابت شود كه سياستمداران ايراني، همگي ساكنان اردوگاه پوپوليسم هستند. منبع:گردون
پوپوليسم نفتي
