عای رغم اینکه  دولت باکو سالانه میلیاردها دلار به خاطر فروش نفت ، واگذاری منابع ملی به شرکتهای غربی و اسراییلی و حتی اجاره دادن پایگاه نظامی به روسیه و مراکز شنود و جاسوسی به آمریکایی ها و صهیونیستها درآمد دارد و علی رغم اینکه دولت باکو مدعی است که بودجه نظامی آن از کل بودجه ارمنستان و گرجستان  ( دو کشور همسایه ایران شمالی در قفقاز جنوبی ) بیشتر است ، ارتش در ایران شمالی وضعیت اسفبار و فلاکت باری دارد.

به نظر میرسد که بعد از فروپاشی شوروی و پیدا شدن دولت باکو در سال 1997میلادی / سال 1370 شمسی ، هرگز « ارتش » از سوی نظام حاکم بر ایران شمالی جدی گرفته نشده است.و از آن به عنوان وسیله ای در بازیهای سیاسی داخلی و بین المللی بهره برداری شده است . در مناقشه قره باغ ارتش نوپای ایران شمالی ( جمهوری آذربایجان / اران ) چهره آبرومندانه ای از خود بر جای نگذاشت . اما بسیاری از نظامیان باکو علت عقب نشینی های مکرر ارتش در مقابل نیروهای ارمنی را دستورات مقامات سیاسی  عنوان میکنند . آنها اظهار میدارند که مکرر از باکو به انها دستور عقب نشینی داده میشد . یکی از علل عقب نشینیها این بود که جبهه خلق و پان ترکیستهای افراطی حاکم بر باکو میخواستند جنگ را به مرزهای ایران بکشانند . زیرا تصور میکردند که در چنین صورتی ، آذربایجانیهای ایران در حمایت از آنها قیام خواهند کرد و بدینگونه مرزها در هم خواهد ریخت و ایران تجزیه خواهد شد ! !

حیدر علی اف بعد از رسیدن به قدرت عده ای از سران ارتش را به اتهام خیانت و فروش ارزاق ارتش به گرجستان به دادگاه کشاند. اتهام  جمعی از سران ارتش این بود که با ارایه آمارهای ساختگی و چندین برابر بیشتر از  تعداد واقعی سربازان در جبهه قره باغ  از دولت ارزاق و مواد غذایی دریافت کرده و آن را به گرجستان صادر کرده و به ثروتهای هنگفت دست یافته اند. محاکمه این افراد بار دیگر حیثیت ارتش را لکه دار کرد. اما موجب شد که حیدر علی اف خود را به عنوان فردی که با خاینان برخورد میکند تبلیغ کند !! در حالی که اگر انها ارزاق به گرجستان فروخته بودند ، حیدر علی اف مملکت را به زیر سلطه امریکا و صهیونیسم بین الملل کشاند . و هرگز هم محاکمه نشد.

ارتش در دست حاکمان باکو چیزی بیش از یک اهرم سیاسی نیست . هنگامی که امریکا به افغانستان حمله کرد ، ارتش از سوی حیدرعلی اف ماموریت یافت تا با امریکا همکاری کند و حتی برخی پادگانهای ارتش در اطراف باکو در اختیار نظامیان امریکا قرار گرفت.

در حمله امریکا به عراق نیز ارتش مورد بهره برداری  سیاسی قرار گرفت و مجبور به همکاری با امریکا شد. زیرا منافع خاندان علی اف ها حکم میکرد که ارتش را در اختیار بیگانگان قرار دهند. بدتر از اینها به درخواست یا بهتر بگوییم به دستور جرج بوش ، صدها تن از سربازان و افسران از باکو به افغانستان و عراق اعزام شدند  تا در کشتار مسلمانانی که از وطن خود دفاع میکنند با نیروهای امریکایی همکاری کنند و تاکنون تعدادی از این سربازان کشته شده اند .بدینگونه ارتش همواره فدای منافع خاندان علی افها و گروه حاکم بر ایران شمالی بوده است و به مثابه یک « کارت » در بازی با امریکا و گروههای داخلی مورد استفاده قرار گرفته است . تنها ماموریتی که به ارتش بیچاره باکو محول نمیشود ، جنگ برای آزادی قره باغ است . در حالی که استقلال طلبان قره باغ به تشکیل دولت پرداخته و دفتر نمایندگی خود را در واشنگتن دایر کرده اند و سالانه از میلیونها کمک  انساندوستانه !! امریکا بهره مند میباشند. کمی عجیب به نظر میرسد که امریکا سالانه میلیونها دلار به استقلال طلبان قره باغ کمک کند و در همین حال سربازان مظلوم ایران شمالی به دستور دولت برای کمک به امریکا به افغانستان و عراق اعزام شوند .. . مظلومیت ارتش در ایران شمالی فراتر از این سخن هاست . طی سالهای گذشته اخبار و مطالب متعددی در مطبوعات باکو از مرگ و میر سربازان به خاطر  نبود امکانات بهداشتی و حتی گرسنگی منتشر شده است . اخباری نیز درباره شورشهای سربازان در مراکز نظامی از جمله پادگان گنجه  و نیز خودکشیهای  سربازان به خاطر ستمهای روا داشته شده از سوی افراد مافوق منتشر شده است .

در کنار این مسایل دهشت انگیز گفتنی است که همواره حقوق ارتشی ها در ایران شمالی بسیار اندک بوده است . به گونه ای که در سال 1376/ 1997 میلادی ، حقوق ماهانه یک افسر ارشد معادل بیست دلار بوده است که با گذشت ده سال ،  اکنون با فرمان جدید الهام علی اف به دویست دلار افزایش یافته است . تصور کنید یک افسر ارشد ارتش  همراه با خانواده اش چگونه میتواند با دویست دلار در ماه زندگی کند ؟ و انگیزه لازم برای دفاع از سرزمین را داشته باشد ؟ در حالی که مطربها و تلخکهای کاخ ریاست جمهوری باکو ، و کسانی چون کمال الدین حیدر ( رییس سابق گمرک و وزیر حوادث غیر مترقبه فعلی ) به داشتن ثروتهای افسانه ای شهرت یافته اند .

یکی از روزنامه های باکو مطلب کوتاهی از یک نظامی بازنشسته ارتش باکو درباره حقوق نظامیان درج کرده است .  علی رغم اینکه سخنان سرهنگ بازنشسته با لحنی نرم درج شده ولی دقت در سخنان وی میتواند گوشه هایی از وضعیت تکان دهنده ارتش را در ایران شمالی نشان دهد. روزنامه « آینه » گفتگوی خود با سرهنگ  عزیر جعفر اوف در شماره مورخ 19 / 10 / 1386 اینگونه درج کرده است : «سرهنگ دوم عزیر  جعفراف : نظاميان از افزايش اخير حقوقهايشان راضي نيستند . سرهنگ دوم عزیر جعفراف ، رييس اتحاديه اجتماعي «خبرنگاران نظامي » طي مصاحبه با روزنامه «آينه» گفت : تنها من بر اين عقيده نيستم كه سال 2007 سال موفقيت‌آميزي براي سازندگي ارتش جمهوري آذربايجان ( ایران شمالی ) نبوده است . بلكه ، افرادي كه سالهاي طولاني در زمينه دفاعي فعاليت داشته‌اند نيز به اين نتيجه رسيده‌اند . طي سال 2007 ميلادي 62 نظامي جان خود را به دلایل غیرنظامی  از دست داده‌اند  و برخی نیز در عراق کشته شده اند. در سال 2007 ميلادي تلفات غير رزمي ارتش به  مراتب بيشتر از تلفاتي است كه در حين عمليات جنگي متحمل آن شده است . در سال 2007 رويدادهايي جدي رخ داد كه بر حیثیت  ارتش لطمه وارد كرد. ولي ، حتي يك فرمانده هم بخاطر اين رويدادها مجازات نشدند .

گفتني است كه حقوق نظاميان در اول ماه جولاي سال 2006 ميلادي بطور ميانگين 100 درصد افزايش يافت . (  حقوق مقامات ارشد از صد دلار به دویست دلار افزایش یافت و حقوق درجه داران و افسران جزء و سربازان اصلا قابل ذکر نیست . ) زماني كه با نظاميان صحبت كرديم نارضايتي جدي آنها احساس مي‌شد . امروز وزارت دفاع اعلام ميكند كه مساله تعيين ميزان افزايش حقوق نظاميان